فلنج ها یکی از رایج ترین روش های اتصال تجهیزات در صنعت هستند. لوله کشی، اتصال تجهیزات ابزاردقیق به خطوط لوله، مخازن و نیز متصل کردن بخش های مختلف مخزن، از جمله مواردی هستند که در آنها انواع فلنج ها کاربرد گسترده ای دارند. جالب است بدانید که در زمینه تجهیزات ابزار دقیق نیز، بعد از روش اتصال رزوه ای، روش استفاده از فلنج از لحاظ پرکاربرد بودن در رتبه دوم قرار دارد.

برای آشنایی با انواع رزوه و کاربرد های آن در صنعت بر روی مقاله کاربردی زیر کلیک کنید!

همه چیز در مورد استاندارد رزوه؛ از NPT تا BSP!

همانطور که رزوه ها دارای استانداردهای گوناگون هستند، فلنج ها نیز استانداردهای متنوعی دارند. اما موردی که در مورد فلنج ها منحصر به فرد است، گستردگی و اشکال متفاوت آن هاست. در این مطلب از آداک فرآیند سپهر، به توضیح شکل های مختلف فلنج ها و همچنین استانداردهای آن ها خواهیم پرداخت. با ما همراه باشید!

دسته بندی فلنج ها بر اساس شکل ظاهری

دسته بندی فلنج ها بر اساس شکل ظاهری

قبل از هرچیزی، بهتر است به اشکال مختلفی از فلنج ها که وجود دارند، بپردازیم. بسته به شرایط محیطی، سیستم تاسیساتی و بسیاری از معیارهای دیگر، ممکن است به نوع خاصی از فلنج ها نیاز داشته باشید. تمامی این اشکال که در ادامه بحث خواهیم نمود، کاربردهای خاص خود را دارند و البته، گاهی هم می توانند به جای یکدیگر به کار برده شوند. حالا بیایید ببینیم فلنج ها در چه اشکال ظاهری به فروش می رسند؟

  • فلنج گلودار جوشی (weld-neck flanges)

در این نوع خاص از فلنج ها، یک قسمت لوله مانند یا همان گلویی به بدنه فلنج جوشکاری می شود. این قسمت گلویی در حقیقت درون لوله قرار می گیرد.

فلنج گلودار جوشی (weld-neck flanges)

فلنج های گلودار جوشی به دلیل شکل خاص خود، از لحاظ فیزیکی اختلاف فشاری در نقطه اتصال نسبت به دیگر نقاط مخزن ایجاد نمیکنند. از طرف دیگر، معمولا قطر قسمت گلویی به صورت متناظر با قطر لوله طراحی می شود. در نتیجه، باعث اختلال در جریان ماده و نیز تغییر شکل بخش های اطراف نقطه اتصال نمی شوند. 

علاوه بر موارد فوق، به دلیل شکل منحصر به فرد، حتی در صورتی که این فلنج ها در تاسیسات بسیار حساس نیز ایجاد نشتی و یا هرگونه ایراد دیگر کنند، می توان با استفاده از عکس های رادیوگرافیک در لحظه، تشخیص داد که نشتی یا مشکل از کدام قسمت فلنج است. حالا اگر تمامی نکاتی که در بالا گفته شد را در کنار یکدیگر قرار دهید، می بینید که این فلنج ها به طور اختصاصی برای استفاده در شرایط محیطی مخرب مانند دماهای بسیار بالا/پایین و نیز فشارهای فوق العاده زیاد طراحی شده اند.

نوع دیگری از این فلنج ها نیز وجود دارد که تحت عنوان فلنج های گلوبلند جوشی (LWN) شناخته می شوند و کاربرد به مراتب کمتری دارند. این فلنج ها دقیقا مشابه نوع گلودار جوشی هستند؛ با این تفاوت که قسمت گلویی آن ها به مراتب طول بیشتری دارد. از این نوع خاص فلنج نیز معمولا در بشکه های سنگین (HB یا تیپ E) و برخی مخازن خاص استفاده می شود. 

  • فلنج اسلیپون Slip-On Flanges

فلنج هایی که از نوع اسلیپون هستند، معمولا فقط برای لوله ها به کار می روند. برای اتصال فلنج های اسلیپون معمولا از دو جوشکاری استفاده می شود که یکی در درون منفذ دیگری در خارج از آن انجام می شود. در این فلنج ها، سوراخ مرکزی نسبت به قطر لوله بزرگتر است؛ به طوری که لوله از وسط این سوراخ عبور کند و با یک جوش نواری به فلنج متصل گردد.

فلنج اسلیپون Slip-On Flanges

فلنج هایی که از نوع اسلیپون هستند، معمولا تحمل دمایی و فشاری به مراتب کمتری نسبت به فلنج های گلودار جوشی دارند. اما چرا؟ یکی از مهم ترین دلایل این موضوع این است که در این دسته از فلنج ها، به علت نبود قسمت گلویی، فشار موجود به طور برابر بین لوله و فلنج تقسیم نمی شود؛ بنابراین در درازمدت معمولا مقاومت کمتری نیز از خود نشان می دهند.

  • فلنج رزوه دار Threaded Flange

برای بسیاری از افراد ممکن است در نگاه اول، فلنج های رزوه دار تفاوت خاصی با نوع اسلیپون نداشته باشند. اما اگر به دیواره سوراخ مرکزی فلنج نگاه کنید، تفاوت این نوع خاص از فلنج ها را متوجه خواهید شد! فلنج های رزوه ای که یکی از پرکاربردترین نوع فلنج ها در صنعت تجهیزات ابزار دقیق هستند.

فلنج رزوه دار Threaded Flange

دقیقا همانطور که از نامشان پیداست، فلنج های رزوه ای در منفذ اصلی خود دارای رزوه هستند که می تواند برای اتصال تجهیز به مخزن به کار رود. در اکثر قریب به یقین موارد، رزوه های روی فلنج از نوع ماده هستند که با رزوه های ایجاد شده روی لوله و یا موجود روی تجهیز، همخوانی دارند. معمولا ماکسیموم اندازه فلنج های رزوه ای 4 اینچ است. با اینکه این فلنج ها با استانداردهای فشاری متنوعی تولید می شوند، اما معمولا در موارد و شرایطی به کار می روند که دما و فشار بالایی مطرح نباشد. همچنین، یکی از مهمترین کاربردهای این نوع خاص از فلنج ها، در مخازنی است که دارای گازها، بخارات و نیز غبارات انفجاری می باشند

  • فلنج ساکت ولد  

فلنج های ساکت ولد با استفاده از یک جوش نواری که در سطح خارجی فلنج انجام می شود، به لوله و یا شیر مدنظر وصل می شود. تفاوت این نوع با فلنج اسلیپون این است که در نوع اسلیپون اتصال با استفاده از دو جوش صورت می گیرد. بایستی بین فلنج و لوله، چیزی در حدود 1.6 میلی متر فضای خالی در هنگام جوشکاری باقی بماند، که این فضا برای قرار گیری صحیح اتصال پس از محکم شدن جوش است. 

معمولا از فلنج های ساکت ولد در لوله هایی که دارای فشار بالا بوده و اندازه کوچکی دارند، استفاده می شود. اما نکته اینجاست که نباید مایعی که درون این لوله جریان دارد، خاصیت خورندگی بالایی داشته باشد. این موضوع به این علت است که این نوع از فلنج ها در فاصله بین پایان لوله و قسمت شانه ساکت، نسبت به خوردگی آسیب پذیر هستند.

  • فلنج لپ جوینت Lap Joint Flange

این دسته از فلنج ها، همواره به همراه یک ته کوب نصب می شوند. این دسته از فلنج ها از لحاظ ظاهری به شدت مشابه نوع اسلیپون هستند؛ با این تفاوت که قسمت منفذ اصلی و نیز قطر نوار فلزی دور منفذ اصلی برای اینکه با قسمت فلنجی ته کوب همخوانی داشته باشد، کمی بزرگتر و متفاوت از نوع اسلیپون است.

فلنج لپ جوینت Lap Joint Flange

لوله ای که قرار است متصل شود، درون منفذ اصلی فلنج قرار گرفته و فلنج در پشت ته کوب قرار می گیرد که این دو با استفاده از فشار حاصل از پیچ و مهره های مربوطه، همواره به یکدیگر متصل باقی می مانند. استفاده از فلنج های لپ جوینت به همراه ته کوب، یک روش به شدت اقتصادی برای لوله هایی از جنس استیل ضدزنگ و آلیاژ نیکل است. در این حالت، جنس فلنج حتی می تواند از آلیاژهایی با کیفیت پایین تر (نظیر فولاد کربنی) انتخاب شود. اما موضوع مهم اینجاست که جنس ته کوب باید به صورت متناظر با جنس لوله انتخاب شود؛ چرا که به طور مداوم با مایع جاری درون لوله در تماس خواهد بود.


استفاده از روش اتصالی که در بالا توضیح داده شد، به طور کلی دو مزیت دارد: 

  • هزینه کلی اتصالات فلنجی را (به علت اهمیت کمتر جنس فلنج) کاهش می‌دهد.
  • باز کردن و بستن پیچ ها و مهره های فلنج بسیار آسان است؛ به طوری که اگر حتی اختلافی در محل قرار گیری سوراخ ها بود، کافیست فلنج را بچرخانید تا منافذ مربوطه به پیچ و مهره مقابل هم قرار گیرند!
  • فلنج کور Lap Joint Flange

برخلاف تمامی فلنج هایی که تا اینجا در مورد آن ها بحث کردیم، فلنج های کور هیچگونه منفذ مرکزی ندارند؛ به همین علت برای مسدود کردن پایانه لوله ها و مجاری استفاده می شوند تا جریان مایع در آن مسیر را مهار کنند. 

فلنج های کور، بایستی قابلیت تحمل فشار مکانیکی بسیار بالایی داشته باشند؛ چرا که از یک طرف بایستی فشار وارده از طرف پیچ و مهره های اتصالی را تحمل کنند و از طرف دیگر، بایستی مقاومت لازم برای مسدود کردن یک جریان مایع با فشار بالا را داشته باشند.

یکی دیگر از مهمترین کاربردهای فلنج های کور، این است که باعث می شوند اپراتور مربوطه، به پایانه لوله دسترسی آسانی داشته باشد. به طور مثال، اگر لازم باشد که پایانه لوله باز شده و امور نظارتی یا تعمیر خاصی انجام شود، نسبت به روش های دیگر، باز کردن فلنج کور به مراتب آسان تر خواهد بود.

شاید جالب باشد بدانید که علیرغم آسان تر بودن فرآیند تولید این نوع خاص از فلنج ها، معمولا فلنج های کور به نسبت انواع دیگر با قیمت به مراتب بالاتری به فروش می رسند.

  • فلنج اوریفیس Orifice Flange

این دسته از فلنج ها اختصاصا برای اندازه گیری دبی مایعات و یا گازهایی که در لوله ها جریان دارند، به کار می روند. در این فلنج ها، دو شیر در هر صفحه فلنج دقیقا روبروی هم قرار دارند. 

فلنج اوریفیس Orifice Flange

در این فلنج ها، یک صفحه وجود دارد که قطر سوراخ آن از قطر لوله کمتر است. این موضوع، مستقیما باعث ایجاد اختلاف فشار در طرفین این صفحه می شود. با محاسبه این اختلاف فشار در دو طرف فلنج، دبی یا فلو مایع و یا گاز در درون لوله اندازه گیری می شود. معمولا فلنج های اوریفیس به صورت یک پکیج کامل، یعنی شامل طرفین فلنج، اوریفیس پلیت و پیچ و مهره های مربوطه به فروش می رسند. یکی از بهترین تجهیزاتی که در این زمینه می توان برای اندازه گیری دبی از طریق اختلاف فشار استفاده نمود، وگادیف 85 است که برای اندازه گیری فشار تفاضلی کاربرد دارد.

  • فلنج کاهنده و افزاینده Reducing and Increasing Flange

زمانی که قرار باشد در اتصال بین لوله ها، لوله ثانویه نسبت به لوله اولیه جریان مایع کمتری داشته باشد، از فلنج های کاهنده استفاده می شود. در فلنج های کاهنده، قطر منفذی که به لوله اول وصل می شود، به مراتب بیشتر از قطر منفذی است که به لوله بعدی متصل می گردد. از این طریق، جریان مایع یا گاز در لوله دوم کمتر می شود.

فلنج کاهنده و افزاینده Reducing and Increasing Flange

دقیقا برعکس نوع گفته شده، یک نوع دیگر از فلنج ها وجود دارند که برای افزایش جریان مایع و یا گاز به کار می روند. این دسته از فلنج ها نیز افزایشی یا انبساطی نامیده می شوند. در این دسته نیز سوراخ مرتبط با لوله اول قطر کمتری نسبت به منفذ مربوط به لوله دوم دارد که باعث می شود جریان در لوله دوم به مراتب بیشتر از لوله اولیه باشد.

  • نیپو فلنج Nipo Flange و ولدو فلنج Weldo Flange

از نیپو فلنج ها برای اضافه کردن انشعاب عمودی به لوله اصلی استفاده می شود. این دسته از فلنج ها از لحاظ شکل ظاهری به شدت مشابه نوع گلوبلند جوشی هستند، با این تفاوت که دارای یک نیپولت فورج شده نیز می باشند. با استفاده از این نوع فلنج ها، می توان یک انشعاب با زاویه 90 درجه نسبت به مسیر اصلی لوله ایجاد نمود که برای هدایت چند جهته مایعات و گازها در صنایع و تاسیسات، به شدت کاربردی می باشد.

ولدو فلنج ها نیز از لحاظ کاربرد و نیز بسیاری از موارد دیگر مشابه نیپو فلنج ها هستند. تنها تفاوت بین این دو که از اسمشان هم پیداست، این است که در ولدو فلنج ها برخلاف نیپوفلنج ها، از نوع گلوبلند جوشی به همراه یک ولدولت استفاده شده است.

انواع مختلف فلنج از لحاظ سطح صفحه

اگر نگاهی به مراجع دیگر اینترنتی در مورد فلنج ها داشته باشید، متوجه می شوید که اکثرا یک اشتباه بزرگ را تکرار کرده اند و آن هم این است که دسته بندی ظاهری فلنج ها را با دسته بندی نوع سطح صفحه یکسان تصور کرده اند. اما حقیقت چیز دیگری است!

انواع مختلف فلنج از لحاظ سطح صفحه

در نظر داشته باشید که فارغ از اینکه شکل ظاهری فلنج چگونه است (اسلیپون، گلوجوشی و …) نوع سطح صفحه فلنج نیز می تواند متفاوت باشد. برای مثال، یک فلنج اسلیپون می تواند دارای سطح صاف (Flat Face)، سطح برجسته (Raised face یا RF) و یا رینگ جوینت (RTG یا Ring-Type Joint) باشد. 

در نظر داشته باشید که تقریبا در همه موارد، به هیچ وجه نمیتوان از فلنج هایی با نوع برجستگی صفحه متفاوت به جای یکدیگر استفاده نمود. همین نکته باعث افزایش حساسیت موضوع می شود که بایستی قبل از اتصال، کارشناسی‌های فنی مربوطه انجام شود. در این قسمت نیز به بررسی انواع فلنج ها از لحاظ نوع صفحه می پردازیم.

  • فلنج های مسطح یا سطح صاف

فلنج مسطح صرفا به شکل یک صفحه فلزی گرد است که سوراخ هایی برای قرار گرفتن تجهیز یا لوله و نیز منافذی برای وصل شدن پیچ ها دارد. این نوع از فلنج ها برای اتصال تجهیزات ابزار دقیق به مخازنی که از فشار و دمای بالایی برخوردار نیستند، مورد استفاده قرار می گیرند. 

فلنج های مسطح از آنجایی که در محیط های بسیار حساس استفاده نمی شوند، از جنس های مختلفی ساخته می شوند. چدن، فولاد با انواع کد آلیاژ و نیز برنج با روکش نیکل از جمله مهمترین فلزاتی هستند که برای ساخت این دسته از فلزات به کار گرفته می شوند.

در این دسته از فلنج ها، برای درزگیری فاصله بین مخزن و تجهیز و یا لوله ها، از گسکت هایی با جنس نرم تر مانند ویتون، پلاستیک EPDM و… استفاده می شود که کل صفحه فلنج را می پوشانند. همانطور که می بینید، این مواد هیچکدام ترکیبات فلزی نیستند. تمامی این موارد، در راستای همین استفاده نشدن از این فلنج ها در مخازن و لوله های دارای فشار بالاست.

  • فلنج برجسته یا سطح برجسته

یکی دیگر از انواع مختلف فلنج ها، نوع سطح برجسته است. در این فلنج ها، بین منافذ مربوط به پیچ ها و نیز سوراخ مرکزی فلنج، سطح فلنج برجسته تر شده است. گسکت هایی که برای این دسته خاص از فلنج ها استفاده می شوند نیز بایستی کل سطح فلنج را بپوشانند. 

گسکت های متنوعی می توانند با این نوع از فلنج ها به کار برده شوند. گسکت های فلزی، نیمه فلزی و نیز صاف از مهمترین نمونه ها در این زمینه هستند.

مقدار اختلاف سطح قسمت برجسته با تنه فلنج به دسته بندی فشاری آن بستگی دارد که در استاندارد ASME B16.5 تعریف شده است. برای مثال، برای کلاس های فشاری 150 و 300 ارتفاع 1.6 میلی متر یا 1.16 اینچ و برای کلاس های 400 تا 2500، ارتفاع قسمت برجسته 6.4 میلیمتر یا 1.4 اینچ می باشد. فلنج های سطح برجسته در بسیاری از صنایع نظیر نفت، گاز و پتروشیمی، پرفروش ترین و پرکاربردترین فلنج های موجود هستند.

  • رینگ جوینت یا RTJ

معمولا از این فلنج ها در شرایطی استفاده می شود که نیاز به آب بندی از روش فلزی وجود داشته باشد. این شرایط معمولا زمانی مطرح است که فشار و دما بسیار بالا ( مثلا بالاتر از 600 درجه سانتیگراد) باشد.

رینگ جوینت یا RTJ

در این فلنج ها، از یک گسکت فلزی استفاده می شود که بین شیارهای مربوطه قرار میگیرد. با بسته شدن فلنج و افزایش فشار، این گسکت فلزی تغییر شکل داده و باعث ایجاد یک حفاظ آب بندی قوی فلزی می شود. برای اینکه این اتفاق روی دهد، بایستی جنس گسکت استفاده شده به مراتب نسبت به جنس خود فلنج نرم تر بوده و چکش خواری بالایی نیز داشته باشد.

آیا انواع دیگری از سطح صفحه های فلنج وجود دارند؟

بهتر است بدانید نمونه هایی که در بالا گفته شد، تنها دسته بندی صفحات فلنج نیستند! انواع دیگری نظیر زبانه و شیاری، نر و ماده و … وجود دارند که البته به نسبت دسته هایی که گفته شد، کاربرد به مراتب کمتری در صنعت دارند.

فلنج ها از چه آلیاژهایی ساخته می شوند؟

بسته به استاندارد فشاری، شرایط استفاده، ماده‌ای که فلنج در مجاورت آن قرار خواهد گرفت (ماده درون مخزن و یا لوله) و نیز برخی از ملاحظات دیگر، ممکن است به فلنج هایی با جنس متفاوت نیاز داشته باشید. فلنج هایی که از آلیاژهای فولاد کربنی و نیز مولیبدن-کروم ساخته می شوند، معمولا کاربرد بیشتری در صنعت در مقایسه با انواع دیگر دارند. 

استاندارد جنس فلنج را در بیشتر مواقع با ASTM نشان می دهند. کد مربوطه نشان می دهد که ماکسیموم مقدار موجود از هر ماده در آلیاژ، چقدر می تواند باشد. از طرف دیگر، به دلیل اینکه هر یک از این آلیاژها برای تحمل بازه دما و فشار خاصی مناسب هستند.

غالبا با نگاه کردن به همین استاندارد فلنج، می توانید تا حدود زیادی تشخیص دهید که برای چه دما و فشاری طراحی شده است. مثلا، آلیاژ فولاد کربنی با استاندارد ASTM A105 بیشتر برای لوله ها و مخازنی کاربرد دارد که در آن ها موادی با دمای بسیار بالا حضور دارند.

رده بندی فلنج ها بر اساس استانداردها

همانطور که می دانید، استانداردهای مختلفی در زمینه فلنج ها وجود دارند. این استانداردها، مواردی نظیر ابعاد، کلاس فشاری، جنس، ایمنی، نحوه پیچ بندی، جنس و نوع گسکت و … را مشخص می کنند. به عبارت دیگر، معمولا زمانی که نیاز باشد یک فلنج در یک تاسیسات به کار برده شود، با توجه به نکات و موارد بسیاری، یک استاندارد برای فلنج انتخاب می شود و سپس بر اساس این استاندارد، بایستی فلنج تهیه شده و نصب شود.

به جرئت میتوان گفت که استانداردهای DIN، ASME، BS 10 و نیز استاندارد GIS یا KS با اینکه تنها استانداردهای موجود نیستند، اما نسبت به استانداردهای دیگر کاربرد بسیار بیشتری در صنعت دارند. از بین این استانداردها نیز، DIN و ASME معروف ترند. 

تفاوت استاندارد DIN و ASME چیست؟

شاید برایتان این سوال پیش بیاید که آیا میتوان از این استاندارد معروف به جای یکدیگر استفاده نمود؟ اصلا این دو استاندارد چه تفاوتی با یکدیگر دارند؟ تفاوت این دو استاندارد، بیشتر از این روست که استاندارد DIN معمولا در سطح جهانی استفاده می شود و از این رو، واحدهایی که مشخصات فلنج توسط آن ها بیان می شوند، از سیستم متریک هستند (متر، سلسیوس، میلیمتر، …). در مقابل، از آنجایی که استاندارد ASME توسط انجمن آمریکایی طراحی شده، واحدهای آن نیز از سیستم متریک پیروی نمی کنند (بیشتر از اینچ، فارنهایت و … استفاده می شود. 

اگر بخواهید از این دو استاندارد به جای یکدیگر استفاده کنید، بایستی یک سری کارشناسی های دقیق فنی و نیز تبدیل واحدها انجام شود. اما حتی با این وجود، بهتر است بدانید که تقریبا هیچگاه نمی توانید فلنج هایی از این دو استاندارد پیدا کنید که کاملا با یکدیگر همخوانی داشته باشند. حتی اگر سوراخ های مربوط به پیچ و مهره ها نیز در نگاه اول دقیقا با یکدیگر جور شوند، قطعا تفاوت هایی بین این دو از لحاظ ابعاد و نیز فشار و دمای قابل تحمل وجود خواهد داشت که میتواند استهلاک سیستم را به شدت بالا برده و حتی امکان حادثه را افزایش دهند.

در این بخش، به توضیح این دو استاندارد بسیار مهم خواهیم پرداخت تا بتوانید بیشتر به تفاوت این دو پی برده و حتی بتوانید استاندارد مورد نیاز خود را به آسانی تشخیص دهید.

  • استاندارد فلنج DIN آلمان

این استاندارد یکی از پرکاربردترین ها در زمینه تجهیزات ابزار دقیق می باشد. این نماد سطح ایمنی، جنس موردنیاز و نیز اطمینان از عملکرد فلنج را تعیین می کند. مختص فلنج هایی از جنس فولاد و آلیاژهای آن است که در آن، فشار اسمی قابل تحمل توسط تجهیز بر اساس BAR نشان داده میشود. 

همانطور که می دانید، هر بار برابر با صد کیلو پاسکال است. بنابراین، حتی در صورتی که در مشخصات فنی مخزن مدنظر شما فشار استاندارد به صورت پاسکال بیان شده باشد، به راحتی میتوانید آن را تبدیل به بار نمایید.

برای انتخاب فلنج مناسب از استاندارد DIN بایستی حتما قطر داخلی، قطر خارحی و نیز تعداد سوراخ های اتصالی را در نظر بگیرید. در جدول استاندارد DIN که در پایین آورده شده است، می توانید به طور دقیق تمامی این ابعادهای استاندارد را مشاهده نمایید. 

معمولا کدی که در کنار عبارت DIN قرار می گیرد، شکل کلی فلنج را نشان می دهد. مثلا، کد DIN 2527 به فلنج های کور تعلق می گیرد. در کنار این مورد، معمولا یک عبارت مانند PN25 نیز ممکن است نوشته شود که این مورد نیز نشان می دهد که این فلنج برای فشار ماکسیموم 25 بار مناسب خواهد بود.

  • استاندارد فلنج ASME آمریکا

همانطور که قبلا گفته شد، ASME یک انجمن مهندسی غیرانتفاعی به شدت شناخته شده در ایالات متحده است که بیش از یک قرن است در زمینه استانداردسازی مفاهیم مختلف در مهندسی و صنعت فعالیت می کند. استاندارد فلنج ASME نیز از معروفترین استانداردهای این موسسه در سطح جهان به شمار می رود. در این استاندارد نکات مختلفی مانند ابعاد فلنج ها (قطر)، فشار قابل تحمل، سطح ایمنی و … مشخص می شود. در این استاندارد معمولا براساس اینکه قطر فلنج چقدر است، کلاس های مختلفی نیز وجود دارند.

استاندارد ASME B16.5 برای دسته بندی فلنج هایی با قطر 5 تا 24 NPS به کار می روند. در این استاندارد، فلنج ها به کلاس های 150، 300، 600، 900 و 1200 تقسیم می شوند. مثلا، در جدول زیر می توانید استاندارد فلنج گلودار جوشی برای کلاس 150 را مشاهده کنید:

استاندارد فلنج گلودار جوشی ASME آمریکا برای کلاس های 2500,1500,900,600,400,300,150

جدول ابعاد فلنج گلودار جوشی کلاس 150

Size in Inch
Size in mm
Outer Diameter
Flange Thickness
Hub OD
Weld Neck OD
Welding Neck Length
Bore
RF Diameter
RF Height
PCD
Weld Face


A
B
C
D
E
F
G
H
I
J
1/2
15
90
9.6
30
21.3
46
Welding Neck bore is derived from the pipe schedule
34.9
2
60.3
1.6
3/4
20
100
11.2
38
26.7
51
42.9
2
69.9
1.6
1
25
110
12.7
49
33.4
54
50.8
2
79.4
1.6
1/4  1
32
115
14.3
59
42.2
56
63.5
2
88.9
1.6
1/2  1
40
125
15.9
65
48.3
60
73
2
98.4
1.6
2
50
150
17.5
78
60.3
62
92.1
2
120.7
1.6
1/2  2
65
180
20.7
90
73
68
104.8
2
139.7
1.6
3
80
190
22.3
108
88.9
68
127
2
152.4
1.6
1/2  3
90
215
22.3
122
101.6
70
139.7
2
177.8
1.6
4
100
230
22.3
135
114.3
75
157.2
2
190.5
1.6
5
125
255
22.3
164
141.3
87
185.7
2
215.9
1.6
6
150
280
23.9
192
168.3
87
215.9
2
241.3
1.6
8
200
345
27
246
219.1
100
269.9
2
298.5
1.6
10
250
405
28.6
305
273
100
323.8
2
362
1.6
12
300
485
30.2
365
323.8
113
381
2
431.8
1.6
14
350
535
33.4
400
355.6
125
412.8
2
476.3
1.6
16
400
595
35
457
406.4
125
469.9
2
539.8
1.6
18
450
635
38.1
505
457.2
138
533.4
2
577.9
1.6
20
500
700
41.3
559
508
143
584.2
2
635
1.6
24
600
815
46.1
663
610
151
692.2
2
749.3
1.6

جدول ابعاد پیچ و مهره فلنج گلودار جوشی کلاس 150

Size in Inch
Size in mm
No of Bolts
Bolt Size UNC
Machine Bolt Length
RF Stud Length
Hole Size
ISO Stud Size
Weight in kg
1/2
15
4
1/2
50
55
5/8
M14
0.6
3/4
20
4
1/2
50
65
5/8
M14
0.9
1
25
4
1/2
55
65
5/8
M14
1.4
1/4  1
32
4
1/2
55
70
5/8
M14
1.4
1/2  1
40
4
1/2
65
70
5/8
M14
1.8
2
50
4
5/8
70
85
3/4
M16
2.7
1/2  2
65
4
5/8
75
90
3/4
M16
3.7
3
80
4
5/8
75
90
3/4
M16
4.6
1/2  3
90
8
5/8
75
90
3/4
M16
5.5
4
100
8
5/8
75
90
3/4
M16
6.8
5
125
8
3/4
85
95
7/8
M20
8.7
6
150
8
3/4
85
100
7/8
M20
10.9
8
200
8
3/4
90
110
7/8
M20
17.7
10
250
12
7/8
100
115
1
M24
24
12
300
12
7/8
100
120
1
M24
37
14
350
12
1
115
135
1/8  1
M27
50
16
400
16
1
115
135
1/8  1

M27
64
18
450
16
1/8  1

125
145
1/4  1
M30
68
20
500
20
1/8  1

140
160
1/4  1

M30
82
24
600
20
1/4  1
150
170
3/8  1
M33
118

جدول ابعاد فلنج گلودار جوشی کلاس 300

Size in Inch
Size in mm
Outer Diameter
Flange Thickness
Hub OD
Weld Neck OD
Welding Neck Length
Bore
RF Diameter
RF Height
PCD
Weld Face


A
B
C
D
E
F
G
H
I
J
1/2
15
95
12.7
38
21.3
51
Welding Neck bore is derived from the pipe schedule
34.9
2
66.7
1.6
3/4
20
115
14.3
48
26.7
56
42.9
2
82.6
1.6
1
25
125
15.9
54
33.4
60
50.8
2
88.9
1.6
1/4  1
32
135
17.5
64
42.2
64
63.5
2
98.4
1.6
1/2  1
40
155
19.1
70
48.3
67
73
2
114.3
1.6
2
50
165
20.7
84
60.3
68
92.1
2
127
1.6
1/2  2
65
190
23.9
100
73
75
104.8
2
149.2
1.6
3
80
210
27
117
88.9
78
127
2
168.3
1.6
1/2  3
90
230
28.6
133
101.6
79
139.7
2
184.2
1.6
4
100
255
30.2
146
114.3
84
157.2
2
200
1.6
5
125
280
33.4
178
141.3
97
185.7
2
235
1.6
6
150
320
35
206
168.3
97
215.9
2
269.9
1.6
8
200
380
39.7
260
219.1
110
269.9
2
330.2
1.6
10
250
445
46.1
321
273
116
323.8
2
387.4
1.6
12
300
520
49.3
375
323.8
129
381
2
450.8
1.6
14
350
585
52.4
425
355.6
141
412.8
2
514.4
1.6
16
400
650
55.6
483
406.4
144
469.9
2
571.5
1.6
18
450
710
58.8
533
457
157
533.4
2
628.6
1.6
20
500
775
62
587
508
160
584.2
2
685.8
1.6
24
600
915
68.3
702
610
167
692.2
2
812.8
1.6

جدول ابعاد پیچ و مهره فلنج گلودار جوشی کلاس 300

Size in Inch
Size in mm
No of Bolts
Bolt Size UNC
Machine Bolt Length
RF Stud Length
Hole Size
ISO Stud Size
Weight in kg
1/2
15
4
1/2
55
65
5/8
M14
1.4
3/4
20
4
5/8
65
75
3/4
M16
1.4
1
25
4
5/8
65
75
3/4
M16
1.8
1/4  1
32
4
5/8
70
85
3/4
M16
2.3
1/2  1
40
4
3/4
75
90
7/8
M20
3.2
2
50
8
5/8
75
90
3/4
M16
4.1
1/2  2
65
8
3/4
85
100
7/8
M20
5.5
3
80
8
3/4
90
110
7/8
M20
6.8
1/2  3
90
8
3/4
95
110
7/8
M20
8.2
4
100
8
3/4
95
115
7/8
M20
11.4
5
125
8
3/4
110
120
7/8
M20
14.6
6
150
12
3/4
110
120
7/8
M20
19.1
8
200
12
7/8
120
140
1
M24
31
10
250
16
1
140
160
1/8  1
M27
42
12
300
16
1/8  1
145
170
1/4  1
M30
64
14
350
20
1/8  1
160
180
1/4  1
M30
82
16
400
20
1/4  1
165
190
3/8  1
M33
113
18
450
24
1/4  1
170
195
3/8  1
M33
145
20
500
24
1/4  1
185
205
3/8  1
M33
182
24
600
24
1/2  1
205
230
5/8  1
M39
264

جدول ابعاد فلنج گلودار جوشی کلاس 400

Size in Inch
Size in mm
Outer Diameter
Flange Thickness
Hub OD
Weld Neck OD
Welding Neck Length
Bore
RF Diameter
RF Height
PCD
Weld Face


A
B
C
D
E
F
G
H
I
J
1/2
15
95
14.3
38
21.3
52
Welding Neck bore is derived from the pipe schedule
34.9
7
66.7
1.6
3/4
20
115
15.9
48
26.7
57
42.9
7
82.6
1.6
1
25
125
17.5
54
33.4
62
50.8
7
88.9
1.6
1 1/4
32
135
20.7
64
42.2
67
63.5
7
98.4
1.6
1 1/2
40
155
22.3
70
48.3
70
73
7
114.3
1.6
2
50
165
25.4
84
60.3
73
92.1
7
127
1.6
2 1/2
65
190
28.6
100
73
79
104.8
7
149.2
1.6
3
80
210
31.8
117
88.9
83
127
7
168.3
1.6
3 1/2
90
230
35
133
101.6
86
139.7
7
184.2
1.6
4
100
255
35
146
114.3
89
157.2
7
200
1.6
5
125
280
38.1
178
141.3
102
185.7
7
235
1.6
6
150
320
41.3
206
168.3
103
215.9
7
269.9
1.6
8
200
380
47.7
260
219.1
117
269.9
7
330
1.6
10
250
445
54
321
273
124
323.8
7
387.4
1.6
12
300
520
57.2
375
323.8
137
381
7
450.8
1.6
14
350
585
60.4
425
355.6
149
412.8
7
514.4
1.6
16
400
650
63.5
483
406.4
152
469.9
7
571.5
1.6
18
450
710
66.7
533
457
165
533.4
7
628.6
1.6
20
500
775
69.9
587
508
168
584.2
7
685.8
1.6
24
600
915
76.2
702
610
175
692.2
7
812.8
1.6

جدول ابعاد پیچ و مهره فلنج گلودار جوشی کلاس 400

Size in Inch
Size in mm
No of Bolts
Bolt Size UNC
RF Stud Length
Hole Size
ISO Stud Size
1/2
15
4
1/2
75
5/8
M14
3/4
20
4
5/8
90
3/4
M16
1
25
4
5/8
90
3/4
M16
1 1/4
32
4
5/8
95
3/4
M16
1 1/2
40
4
3/4
110
7/8
M20
2
50
8
5/8
110
3/4
M16
2 1/2
65
8
3/4
120
7/8
M20
3
80
8
3/4
125
7/8
M20
3 1/2
90
8
7/8
140
1
M24
4
100
8
7/8
140
1
M24
5
125
8
7/8
145
1
M24
6
150
12
7/8
150
1
M24
8
200
12
1
170
1 1/8
M27
10
250
16
1 1/8
190
1 1/4
M30
12
300
16
1 1/4
205
1 3/8
M33
14
350
20
1 1/4
210
1 3/8
M33
16
400
20
1 3/8
220
1 1/2
M36
18
450
24
1 3/8
230
1 1/2
M36
20
500
24
1 1/2
240
1 3/4
M39
24
600
24
1 3/4
265
1 7/8
M45

استاندارد دیگری نیز در وجود دارد که برای فلنج هایی با قطرهای بزرگتر کاربرد دارد و B16.47 شناخته می شود. این استاندارد که برای فلنج هایی با ابعاد 26 تا 60 NPS  به کار برده می شود، آن ها را به کلاس های مختلف 75، 150، 300، 600 و 900 دسته بندی می کند.

همانطور که می دانید، با افزایش دما مقدار فشار نیز تغییر می کند. از این رو، در دماهای مختلف، میزان فشار قابل تحمل توسط تمامی این فلنج ها نیز متفاوت خواهد بود. لازم است قبل از اینکه فلنج مدنظرتان را انتخاب کنید، حتما دمایی که فلنج در آن نصب خواهد شد را در نظر بگیرید.

جمع بندی

در این مطلب از وبسایت آداک فرآیند سپهر، سعی ما بر این بوده که به طور کامل هرچیزی که در مورد فلنج ها نیاز داشته باشید را توضیح دهیم. با این حال، دنیای فلنج ها به قدری گسترده است که قطعا توضیح همه چیز در این زمینه از عهده یک مقاله خارج است. 

فراموش نکنید که هر سوالی در زمینه تجهیزات ابزار دقیق، از جمله نحوه اتصالات آن ها داشتید، می توانید از تیم فنی آداک فرآیند سپهر به طور رایگان مشاوره فوق تخصصی دریافت کنید!

هر سوال و یا نظری که در مورد این مقاله داشتید، لطفا در بخش نظرات با ما در میان بگذارید. از اینکه در این مطلب از وبسایت آداک فرآیند سپهر با ما همراه بودید، سپاس گزاریم!